Heren van Heusden

Teisterband was in de middeleeuwen een gouw of graafschap van Vlaardingen tot Tiel, begrensd door de rivieren Lek, Maas, Waal en Hollandse IJssel. De huidige Neder-Betuwe maakte er deel van uit, maar ook plaatsen als Vianen, Culemborg, Batenburg en Geldermalsen. Tiel was de belangrijkste stad van het gebied. De historische landen van Altena, Arkel, Buren, Heusden en Vianen maakten er ook deel van uit.

De eerste vermelding van Heusden dateert uit 722, als Hunsata Super fluvium Mosam. In 839 zou de plaats door de Noormannen verwoest zijn. Vermoedelijk ging het hierbij niet om de stad Heusden zoals we die tegenwoordig kennen, die is van later datum. Het zou om een plaats kunnen gaan die overeenkomt met het huidige Oudheusden, dat aan de toenmalige loop van de Maas gelegen was. .

Het Kasteel Heusden dateert uit de 12e eeuw. In de buurt van dit kasteel ontwikkelde het huidige stadje Heusden zich. In het jaar 1210 werd melding gemaakt van een kerk. Heusden lag op de strategische grens tussen het hertogdom Brabant, het graafschap Holland en het hertogdom Gelre, terwijl ook het graafschap Kleef er aanvankelijk rechten bezat. Hierdoor was de politieke situatie van Heusden onduidelijk. Zo werd Heusden in 1279 ingenomen door hertog Jan I van Brabant en dit wordt als het begin van de Brabantse invloed beschouwd, hoewel er al eerder schermutselingen waren tussen de drie machtsblokken. De graaf van Kleef houdt Woudrichem met akkers, velden en gerecht. De heer van Cuyk houdt in leen veel land, tienden en gerecht op diverse plaatsen in het bisdom Utrecht. De graaf van Gelre houdt de Tieler-en Bommelerwaard met vele horigen, hoeven, huizen, velden, wateren en gerecht. Het land van Heusden was samen met het land van Altena in leen gegeven aan de graven van Kleef en van Gelre. Het Kleefse deel is mogelijk te herkennen in Woudrichem met toebehoren. Daartoe zou ook het ten noorden van de Oude Maas gelegen deel van Heusden (de benedendorpen) met het land van Altena, gerekend mogen worden, het deel ten zuiden van de Oude Maas was leenroerig aan de graaf van Gelre

de Heren van Heusden stamden van de burggraven van Kleve en Teisterbant, van voor de tijd dat Keizer Karel de Grote die gebieden cadeau gaf aan de graven van Holland.

Theodosio von Kleve

Geboren rond 645, overleden rond 714. Hij was graaf van Kleve en was de vader van Elias von Kleve.

Kleve ligt in het Duitse Noordrijn-Westphalen, tien kilometer ten zuiden van de rivier de Rijn, en niet ver van de Nederlandse grens bij ‘s-Heerenberg. De geschiedenis van de heren van Kleve is sumier te noemen. Pas nadat Karel de Grote het gebied overnam en cadeau deed begint de geschiedenis pas echt te lopen. Stamvader van de Karolische graven van Kleef was Rutger. Zijn nakomelingen worden sedert de 11de eeuw als graven van Kleef vermeld. In 1368 werd Kleef met het graafschap Mark verenigd en in 1417 werd het tot hertogdom verheven. Toen was deze tak van ‘onze’ familie van Kleve net uit beeld en opgegaan in het geslacht Van Heusden.

Elias von Kleve

Geboren rond 670, overleden in het jaar 741. Graaf van Kleve. Staat ook bekend als Helias. Hij was getrouwd met Beatrix van Ceiuia. Zij hadden één kind:

Theodoric von Kleve

Hij is geboren rond 690. Hij is overleden in het jaar 759. Graaf van Kleve en Teisterbant. Werd ook Dietrich genoemd. Hij was getrouwd met Ida van Henegau. Zij zijn getrouwd in het jaar 741en hadden één kind:

Reinoldus von Kleve

Hij is geboren rond 720 in Kleve, Noordrijn-Westfalen, Duitsland. Hij is overleden in het jaar 770. Reinoldus was graaf van Kleve en Teisterbant. Hij was getrouwd met Isabella van de Ardennen, van Limburg, van Henegouwen.

Kind(eren):

• Ludolf van Kleef ± 740-790
• Eberhard van Kleef ± 765-± 800

Ludolf von Kleve 

Geboren rond 740, overleden in het jaar 790. Graaf van Kleve en Teisterbant. Hij werd ook Lono, Ludolphus, of Curo genoemd. Hij was getrouwd met Adelheid van Aquitanie, dochter van Hugo Capet en kleindochter van Hugo de Grote

Kind(eren):

• Joannes van Kleef, van Teisterbant
• ? van Lomme

Joannes von Kleve

Jan van Kleve en van Teisterbant werd ook Jeans of Joannes genoemd. graaf van Kleve en Teisterbant Hij was getrouwd met Gerberga van Utrecht (geboren omstreeks 765 en overleden na 785). Zij kregen zeker één zoon:

• Balderic (Boudewijn)

Daarna trouwde hij naar verluidt met een dochter van de Keizer van het Byzantijnse rijk Michel I Rhangabé. Deze Michael had drie zonen en twee dochters. Welke dochter met Jan is getrouwd is niet bekend. De dochters werden allebei non, maar dat kan ook ná het overlijden van Jan zijn geweest. Voor de Stamreeks is het niet van invloed.

Balderic I von Kleve van Teisterbant

Hij is geboren rond 800 in Kleve, Noordrijn-Westfalen, Duitsland. Hij is overleden na 845. Ook vermeld als: Baldinus of Boudewijn. Hij was graaf van de Betuwe-Teisterbant, graaf van Kleef. Hij trouwde met Hildegarde van de Provence, van Geneve, der Franken. Zij was de dochter van Louis de Vrome en kleindochter van Karel de Grote.

Kinderen:

• Robbrecht van Teisterbant, van Kleef± 830-± 906
• Eberhard van Kleve± 843-????

Hij trouwde later met Engeltrude van Friuli.

Robbrecht van Teisterbant, van Kleef

Kinderen:

Geboren rond 830 in Teisterbant, overleden rond 906 in Heusden,, Noord-Brabant. Hij was getrouwd met Cunagonde van Hoey.

• Lodewijk van Kleef, van Teisterbant
• Robbrecht I van Heusden

Robbrecht van Heusden I 

Geboren in het jaar 815, overleden in het jaar 860. Hij was heer van Heusden. Zijn oudere broer Lodewijk volgde zijn vader op als graaf van Kleef en Teisterbant. Hij was getrouwd met Ada van Cuijk. Zij hadden één zoon:

Boudewijn van Heusden

Geboren in het jaar 840, overleden in Heusden,, Noord-Brabant. Heer van Heusden. Hij was getrouwd met Sophia van Wessex, van Engeland.

Op het wapenschild van Boudewijn staat een wiel of rad afgebeeld. Volgens een oude legende is dit wapen verleent door de Koning van Wessex. Het verhaal gaat dat koningsdochter Sophia door Boudewijn van Heusden is geschaakt. Dienaren van de koning werden op pad gestuurd om haar te zoeken en vonden haar in Heusden, zittend aan een spinnewiel.

Boudewijn en Sophia kregen één zoon:

Robbrecht II van Heusden

Geboren in het jaar 865, overleden in het jaar. Hij werd Robbert genoemd en was Heer van Heusden. Hij was getrouwd met Adelheid van Zutphen. Hun zoon was:

• Edmund van Heusden

Edmund van Heusden

Geboren op 11 maart 897 in Heusden, overleden in het jaar 929 in Heusden, Noord-Brabant. hij was Heer van Heusden en was getrouwd met Hildegardis van Seijn, van Sponheim. Zij hadden één zoon:

Jan I van Heusden

Geboren in het jaar 920, overleden in het jaar 956. Werd ook Johan genoemd. Hij was Heer van Heusden en was getrouwd met Margaretha van Loon. Hun zoon was:

Robbrecht III van Heusden en Drongelen

Geboren in Heusden,, Noord-Brabant, overleden in het jaar 1034 in Heusden,, Noord-Brabant. Hij was Heer van Heusden en Drongelen. Hij was getrouwd met Gertrudis van Sponheim, van Ebersberg.

Kinderen:

• Boudewijn van Heusden
• Jan Diederik (Thierry) van Altena

Boudewijn II van Heusden

Geboren op 16 januari 970 in Heusden,, Noord-Brabant. Overleden op 21 september 1028 in Heusden,, Noord-Brabant.Heer van Heusden. Boudewijn II was getrouwd met Aleida van Gennep, die een volle nicht van hem was. Zij hadden een zoon:

Jan II van Heusden

Geboren op 14 augustus 1020 in Heusden, Noord-Brabant. Hij is overleden op 6 mei 1073 in Heusden, Noord-Brabant. Hij wordt ook wel Johan genoemd en was Heer van Heusden.Hij is trouwde rond 1045 met Mechteld Margriet van Steenvoort en kreeg met haar twee kinderen:

• Robert van Heusden
• Aleid van Heusden

Zijn tweede huwelijk was met Beatrice van Normandie (geboren omstreeks 1025 en overleden op 10-04-1085)

Robert IV van Heusden

Geboren rond 1058 in Heusden, Noord-Brabant. Overleden in het jaar 1092 in Heusden, Noord-Brabant. Robert was Heer van Heusden. Hij was getrouwd met Johanna van Arkelen had één zoon:

Arnold I van Rode van Heusden

Geboren rond 1080. Hij is overleden in het jaar 1135. Arnold I van Rode had van de abt van Sint Truiden de tienden van Baardwijk (thans gemeente Waalwijk) in leen. Met de abt had hij een geschil omdat hij claimde voor deze tienden leenman te zijn van de bisschop van Utrecht. Uit de opmerkingen van abt Rudolf ( abt van 1109-1138) in diens abdijgeschiedenis kunnen we
opmaken dat hij het onrecht dat hem was aangedaan aan het hof van de keizer heeft moeten bepleiten.

Zijn eerste huwelijk was in 1096 met Helwig van Cuijk van Malsen met wie hij twee kinderen kreeg:

• Herman van Heusden
• Heilwige van Rode

Zijn tweede vrouw was Heilwina van Walbeck, met wie hij ook twee kinderen had:

• Gijsbert van Rode
• Arnold van Rode, van Rousch

Herman van Heusden

Geboren op 25 juni 1100, overleden op 23 september 1145. Hij was getrouwd met Christina van Arentsbergh, met wie hij één zoon had:

Arnould (Arnold) I van Heusden

Geboren op 10 maart 1125, overleden op 2 februari 1187. In 1173 werd hij Heer van Heusden. Hij is vermoedelijk de stichter van het Kasteel Heusden dat een roemrucht verleden had.

Omstreeks 1425 nam Jacoba van Beieren regelmatig haar toevlucht tot het kasteel. Het kasteel bleef eeuwenlang intact en werd in de 17e eeuw nog getekend door Roelant Roghman. De kruittorenramp in 1680, waarbij de bliksem insloeg in de donjon die als opslagplaats voor buskruit werd gebruikt, werd het kasteel fataal. In de toren bevonden zich op dat moment 16.000 pond buskruit, handgranaten en “stincpotten”. Het kasteel werd vrijwel geheel verwoest en ook vele huizen in de omgeving werden vernield. Slechts de muren van een vierkante toren bleven gedeeltelijk overeind. Deze toren werd weer enigszins hersteld, maar in 1823 volgde totale sloop.

Arnold was getrouwd met Justine van Heeze-Millen. Zij hadden één zoon:

Jan II van Heusden

Geboren op 30 juni 1160, overleden op 25 mei 1217. Heer van Heusden, getrouwd met Aleida van Cuijk. Zij hadden één dochter:

• Alverada van Heusden

Zijn tweede huwelijk was met Aleydis Persijn van Putten, met wie hij twee kinderen kreeg:

• ? van Heusden
• Arnold van Heusden

Alverada (Aleid) van Heusden 

Aleid werd geboren op 17 november 1190 in Heusden, Noord-Brabant. Zij is overleden op 9 januari 1263. Zij trouwde eerst in 1220 met Herbaren van Arkel, van der Lede, van wie zij vier kinderen kreeg:

• Elisabeth van der Leede
• Hugo Botter van Arkel
• Alverade van Arkel
• Jan van Arkel

De bloedlijn die uiteindelijk bij Adrianus Zwart uit Hoorn/Krommenie uitkomt, loopt echter verder door haar tweede huwelijk met Dirk van Teylingen van Brederode. Zij trouwden rond 1230 te Heusden en kregen drie kinderen:

• Willem I van Brederode
• Agnies van Brederode
• Alvarade van Brederode van Doortoghe
• Dirk van Brederode van Heusden
• Floris van Brederode van Doortoghe (de volgende in lijn naar A. Zwart)