Gwijde van Avesnes was bisschop van Utrecht. Zijn dochter Jutta van Amstel trouwde dus met Jan I van Egmont. Die stamreeks loopt door tot Hendrik Zwart uit Enkhuizen en zijn nakomelingen in Krommenie. Gwijde had echter een broer Jan. Deze Jan II van Avesnes en zijn nakomelingen zorgden echter ook voor een stamreeks die naar Hendrik Zwart leidt.

Jan II van Avesnes

Jan II van Avesnes was de oudste zoon van Jan I van Avesnes en Aleid van Holland. Jan trouwde in 1270 met Philippine van Luxemburg, dochter van Hendrik II, graaf van Luxemburg en gravin Margaretha van Bar. Het echtpaar kreeg twaalf kinderen.

Jan II van Avesnes werd in 1280 graaf van Henegouwen. Op verzoek van zijn jonge neef graaf Jan I van Holland ging Jan II van Avesnes in 1299 naar het Hollandse graafschap om hem te helpen als raadgever. Op 27 oktober 1299 droegen graaf Jan I en zijn echtgenote gravin Elisabeth van Engeland het bestuur over het graafschap voor een periode van vier jaar over aan Jan van Avesnes. Twee weken later, op 10 november 1299, kwam graaf Jan I plotseling te overlijden. Hij is vermoedelijk overleden aan dysenterie, een hele zware vorm van diarree.

Graaf Jan I en gravin Elisabeth habben geen kinderen waardoor het Hollandse gravenhuis uitgestorven was. Jan II van Avesnes werd de opvolger van graaf Jan I in de graafschappen Holland en Zeeland. Met de komst van Jan van Avesnes begon het zogenaamde Henegouwse huis. De Hollandse steden wilden Jan II van Avesnes graag hebben als nieuwe graaf.

Maar de Duitse koning probeerde zijn opvolging tegen te houden. Dit mislukte. In 1304 viel Vlaanderen Holland, Zeeland en Henegouwen aan. Jan II van Avesnes ging naar Henegouwen om daar zijn graafschap te verdedigen. Zijn zoon Willem leidde de verdediging van Holland en Zeeland.

De Zeeuwen willden Jan II van Avesnes niet als graaf. De Zeeuwse edelen steunden daarom Vlaanderen in de strijd tegen Henegouwen. Delen van Holland en geheel Zeeland kwamen in handen van Vlaanderen. Maar Jan II van Avesnes sloeg terug. In augustus 1304 vond de beslissende zeeslag bij Zierikzee plaats. In deze zeeslag speelde Willem, de zoon van Jan II van Avesnes een belangrijke rol. De Vlamingen verloren.

Op 12 september 1304 overeed graaf Jan II van Avesnes in Valenciennes in Henegouwen. Hij werd in Valenciennes begraven. Valenciennes ligt tegenwoordig in Noord-Frankrijk.

De kinderen van Jan II en Philippine van Luxemburg waren:

• Jan, graaf van Oostervant, ook Jan zonder Genade genoemd
• Hendrik (ovl. 1303), kanunnik in Kamerijk
• Margaretha (ovl. 19 oktober 1342)
• Alix (ovl. 26 oktober 1317)
• Isabella, (ovl. december 1305)
• Johanna, non in de abdij van Fontenelle
• Willem III, opvolger van zijn vader in Henegouwen en Holland
• Jan, getrouwd met Margaretha, gravin van Soissons
• Walram
• Maria (1280–1354), getrouwd met hertog Lodewijk I van Bourbon
• Simon
• Mathilde, abdis van de abdij van Nijvel

Jan had daarnaast ook een aantal buitenechtelijke kinderen:

• Simon (ovl. 1356), heer van Bruyelle
• Hendrik
• Aleid, getrouwd met Wolfert II van Borselen, daarna met Otto III van Buren uit het Huis Buren
• Ida

Willem I van Avesnes

(1287 – Valencijn, 7 juni 1337) werd ook Willem de Goede genoemd. Hij was van 1304 tot aan zijn dood als Willem I van Henegouwen graaf van Henegouwen, en als Willem III van Holland graaf van Holland en Zeeland.

Voordat hij zijn vader opvolgde nam hij als zeventienjarige deel aan de Slag bij Zierikzee in 1304 tegen het graafschap Vlaanderen. Hij volgde in 1304 zijn vader op als graaf van Henegouwen, Holland en Zeeland en zette de strijd met de Vlaamse erfvijanden met wisselende hevigheid voort tot de Vrede van Parijs (6 maart 1323), waarbij de graaf van Vlaanderen van alle leenheerschappij over Zeeland Bewestenschelde afzag. Inmiddels had hij zich weten op te werpen tot de feitelijke meester in het Sticht Utrecht, terwijl hij verderging met zijn macht over Friesland uit te breiden.

Willem was legeraanvoerder van het Franse leger tijdens de Slag bij Kassel in 1328. Het Franse leger versloeg de Vlamingen onder Nicolaas Zannekin toen zij rebelleerden tegen hun graaf Lodewijk I van Nevers.

Onder de vorsten van de Nederlanden gold Willem als de invloedrijkste bondgenoot, door huwelijksallianties of op andere wijze. Zo wordt hij wel de schoonvader van Europa genoemd. Lodewijk IV van Beieren, die zijn verkiezing tot Rooms-koning mede aan Willem te danken had, trad in 1324 in het huwelijk met diens dochter Margaretha, terwijl de jongere dochter Johanna aan de Gulikse troonopvolger, Willem van Gulik, werd uitgehuwelijkt. Eduard III kon zich met zijn hulp van de Engelse troon meester maken en huwde zijn derde dochter, Filippa van Henegouwen, op 29 mei 1328.

Hoewel Willem in 1305 in het huwelijk was getreden met Johanna van Valois, een nicht van koning Filips IV van Frankrijk, belette hem dit niet als vertegenwoordiger van de Engelse vorst op te treden bij pogingen om de vorsten in de Nederlanden tot een anti-Franse coalitie over te halen. Zijn streven naar pacificatie in het binnenland bezorgde hem bij latere geschiedschrijvers zijn bijnaam. Tijdens zijn regering werden de tresorie en de kanselarij doeltreffend ingericht, terwijl de effectiviteit van de grafelijke raad toenam.

Zijn broer Jan van Beaumont had een groot deel van de graafschappen in bezit: naast bezittingen in Henegouwen bezat hij uiteen liggende gebieden ‘van Tholen tot Texel, van Beverwijk en Wijk aan Zee tot Gouda en Schoonhoven’.

Van Willem III is een ererede opgenomen in de indrukwekkende reeks van het wapenboek Gelre. Ereredes zijn korte gedichten waarin de heraut een overzicht geeft van de eervolle wapenfeiten van tijdens het leven van een ridder met afbeelding van zijn wapen.

Willem was getrouwd met Jeanne de Valois op 19 mei 1305 te Chanay, Ain, Frankrijk, hij was toen 19 jaar oud. Hun kinderen waren:

1. Willem van Henegouwen 1307-1345
2. Sibylla van Holland 1310-????
3. Margaretha van Henegouwen 1311-1356
4. Philippa van Henegouwen 1314-1369
5. Catherine van Henegouwen en van Avesnes 1315-1350
6. Elizabeth van Avesnes ± 1315-< 1372
7. Isabelle van Henegouwen 1318-1361
8. Johanna van Henegouwen 1320-1374
9. Agnes van Holland ± 1320-1327
10. Louis van Avesnes 1325-1328

Vlak na hij trouwde met Jeanne had hij een affaire met Alida van de Gheijne. Zij kregen een zoon:

• Claes van de Gheijne 1306 -1352

Willem had tevens een bastaardzoon bij een jonkvrouw uit het Brabantse geslacht De Moor:

• Jan Aelman (omstreeks 1320-1389), ridder

Claes van de Gheijne

Geboren te Loenen rond 1306, overleden rond 1352. Hij huurde land aan het Spaarne 1344 en ontving van graaf Willem V van Holland een jaargeld.

Claes trouwde in 1347 met Aleida van Cronenburg-van De Merwede. Zij kregen drie kinderen:

• Willem van Croonenburg van de Gheijne
• Dirk Claasz van Croonenburg
• Elisabeth van Croonenburg van Alkemade

Willem Claesz van Croonenburg van de Gheijne

Geboren rond 1335 te Loenen, Gelderland. Overleden op 24 mei 1397 in Stavoren, Friesland. Hij was Heer van Croonenburg en raadsheer van de graven van Holland.

Willem is meerdere keren getrouwd geweest. Zijn tweede huwelijk was in 1362 met Elisabeth van Heemskerck. Zij kregen de volgende kinderen:

• Johanna van Cronenburg (1362-1396)
• Elisabeth Willem sdr van Cronenburg (1363-????)
• Hendrick Willemsz (de oude) van Cronenburg (1366-1445)
• Agnes Catharina van Cronenburg (1368-????)
• Gijnert van Cronenburg (1369-????)
• Margaretha van Cronenburg van de Gheijne (1370+????)
• Willem van Cronenburg (1371-????)
• Jan van Cronenburg (1374-1424)

Willems eerste huwelijk was met Maria van Polanen. Zij stierf echter al snel daarna.

Zijn derde huwelijk was op 1 september 1379 met Aleida Daniëlsdr. Van der Merwede. Zij kregen één zoon:

• Hendrick (de jonge) van Cronenborgh

Kasteel Croonenburg

De oudste vermelding van het kasteel Croonenburg komen we tegen in de Rijmkroniek van Melis Stoke. Na de moord op Floris V in 1296 vluchten enkele moordenaars naar Croonenburg, waaronder Gerard van Velsen en Arnold van Benschop. In die tijd was Croonenburg eigendom van de familie Van Amstel. Arnold was een lid van deze familie en mogelijk was Gerard van Velsen ook familie. Het kasteel werd belegerd en na enkele dagen in beslag genomen en met de grond gelijk gemaakt. De meeste edellieden, die zich in het kasteel bevinden, werden direct onthoofd, anderen werden naar Leiden gebracht, waaronder Gerard Van Velsen. Gerard werd drie dagen gevolgd en daarna gevierendeeld.
Volgens overlevering werd Graaf Floris V na zijn gevangenneming in “de bossche van Goijlant” naar het kasteel Croonenburg gebracht en in de daaropvolgende volgende nacht naar het Muiderslot.

Croonenburg werd door de graaf van Holland geconfisqueerd en werd daarmee een enclave binnen de bisdom Utrecht. De resten van het kasteel bleven bestaan ​​en de landerijen werden door de graaf verhuurd. In 1308 huurt Splinter van Loenersloot 10 morgen land “te Cronenborch” voor vier vijver en vijf schelling.

Bijna 50 jaar na de verwoesting, in 1345, geeft de graaf van Holland (Willem IV, Margaretha van Henegouwen van Willem V) opdracht om de stenen, die tussen het puin in de slotgracht liggen, af te bikken en te hergebruiken voor het kasteel Vreeland. Niet lang daarna wordt Croonenburg herbouwd en in 1354 vindt de eerste belening plaats aan een neef van de Hollandse graaf: Dirk Claeszoon van den Gheyne. Bij het kasteel hoort 373 morgen land, gelegen tussen Kronenburg en het kasteel Vreeland.
Dirk, die met het kasteel beleend is, gaat hij zich Dirk van Kronenburg noemen en sterft in of voor 1362 kinderloos, daarna zijn broer Willem het kasteel erft. Willem van Kronenburg trouwt in datzelfde jaar, voor de tweede keer, met Lijsbeth van Heemskerk, de eigenaresse van een huis in Castricum was.
Croonenburg was een Hollandse leen en bezorgde de bisschop verschillende problemen. In 1374 geeft de bisschop Arend van Hoorn aan zijn maarschalk de opdracht het kasteel te belegeren en hij roept daarbij de hulp in van de Utrechters. Het lukt hem om het kasteel te veroveren “ende worpen het neder in de graft”. Het duurt twaalf jaar voordat Willem van Croonenburg een vergoeding krijgt voor de geleden schade aan zijn kasteel in deze Utrechtse Oorlog. Willem voltooide een belangrijke funktie aan het hof van de graaf: hij was lid van de grafelijke raad en was tussen 1389 en 1396 getuige bij het opstellen van grafelijke oorkonden. Na de dood van Willem erft zijn zoon Jan zowel Croonenburg als het huis te Castricum.

Jan sterft kinderloos in 1421 en wordt geproduceerd door zijn broer Hendrik, die gedurende negen jaar Heer van Croonenburg is en daarna aangewezen wordt door zijn zoon Hendrik, die om onderscheid te kunnen maken met zijn vader zich Hendrik van Croonenburg de jonge genoemd.
Dan koopt in 1453 Amelis IV van Mijnden het kasteel van zijn neef Hendrik van Croonenburg de jonge, vanwege een schuld van 8500 Rijnse guldens.

Hendrick Willemsz van Cronenburg (de Oude)

Geboren in 1366 te Loenen. Overleden op 12 maart 1445. Hendrick was getrouwd met Catharina Adriana van der Lecke (1374, Wassenaar – 12 maart 1445), dochter van Jan II van Polanen (1324-1378) en Machteld Rotselaer van Brabant (1335-1365).

Hendrick was net als zijn broers ridder. Hij werd op 24 mei1397 beleend met hopgelden te Haarlem. Hij volgde voor 1425 zijn broer op als heer van Cronenburg en Loenen, kreeg op 28 juli 1426 absolutie van Philips de Goede, deed 1437 afstand van zijn lenen en woonde later te Diest.

De kinderen van Hendrick en Catharina waren:

• Hendrick Hendricksz (de Jonge) van Cronenburg (1400-1480)
• Willem, geboren ca. 1400
• Jan, geboren ca. 1400
• Catherina Hendricksdr (1401-)

Hendrick Hendricksz van Cronenburg

Hendrick werd rond 1400 geboren en overleed in 1480. Hendrick Hendrickzn (de Jonge) van Cronenburg was ridder, heer van Cronenborch en Loenen,
beleend 11 november 1437, moest wegens schulden op 6 mei 1446 zijn slot en heerlijkheid
Cronenburg verkopen, evenals zijn bezittingen te Loenen, was 1455 maarschalk van het
Nedersticht.

Hij was getrouwd met N. Van Swieten.

Daarvoor werd hij in 1420 vader van een onwettig kind:

• Hendrik van Cronenburg (bastaard), geboren ca. 1420

Kinderen van Hendrick en N. Van Swieten waren:

• Jan, geboren ca. 1420
• Claas Hendricksz, geboren ca. 1420, wonende in Schagen; overleden voor 1508
• Gerrit, geboren ca. 1425 en overleden te Schagen

Hendrick had ook nog een buitenechtelijke relatie met ene Aleide, met wie hij in 1455 nog een zoon Jan kreeg

Bijzonderheden ridder, 1475 Juni 11

Naam Heynrick van Cronenborch

Leen: Met dit leen worden vereenigd 11 hond land geheeten de Laren, op Rensenakker, 2½ morgen van de 10, geheeten de Pedel en 2 morgen geheeten de Dijc (zie de nos. 415d en a)

Plaats Uitwijk

Het Brabants archief (bihc.nl);

239 Kloosters Mariënkroon en Mariëndonk in Heusden,1245-1631: 334 1480-04-08.
1480 april 8
Deken en kapittel kerk Sint-Catharina in Heusden oorkonden, dat Henrik van Cronenborch,
ridder, fundatie heeft gesticht van:
2 missen, wekelijks te lezen op hoogaltaar / 4 jaargetijden tegen rente van 2 rijnsgulden,
welke fundatie bij gebreke van hen zal overgaan aan klooster Mariënkroon
Gelijktijdige kopie (inventarisnr 419)

Het Utrechts archief; 222 Kapitel van Sint- Jan te Utrecht:

1482 Akte van garantie voor de vijf kapittels door Henric van Cronenberch te zake van hun
consent om de hem over tien jaren verschuldigde 6.000 Bisschopsguldens te verleggen
van zijn maarschalkambt van het Nedersticht op de tol te Rhenen en tafelgoed bij
Amersfoort, 1455 febr. 21

Claes Hendricksz van Cronenburg

(1420-1508) Was heemraad van Uitwijk. Wie zijn echtgenote of relatie was is niet bekend. Hij had drie kinderen:

• Hendrick Claesz
• Adriaen Claesz
• Adriana

Brabant archief (bihc.nl):

295 Akte van overdracht, verleden voor Gerit Wouters als richter van Uitwijk en Claas van Cronenburch, Tonis Ariaens, Laurens Simons en Peter Ariaense als heemraden van Uitwijk, door Gerit Wouters aan Joost van Weijburch van zeven hond land in ban Uitwijk in Land van Altena, 10 februari 1476

Nationaal archief:

Nassause Domeinraad: Leenregisters Polanen en de Lek, Volgnummer Leen: 416 Bijzonderheden na doode van zijn vader, 1483 Met 1 Naam Claes van Cronenborch heer Heynricxz

Plaats Uitwijk

Bronverwijzing Nummer toegang: 1.08.11, inventarisnummer: 7319, folionr: fol. LXXXII vo

Nassause Domeinraad:

Leenregisters Polanen en de Lek, Volgnummer Leen: 416. Bijzonderheden: krijgt toestemming tot de vestiging van een rente, groot 8 gouden rijnsche guldens jaarlijks, ten behoeve van Sophie van Uuytwijck Jans dochter op 7 morgen land,

1506 December 24, Naam Claes van Cronenborch heer Heynricxz

Plaats Uitwijk

Adriaen Claesz van Cronenburg

geboren rond 1450 te Schagen, begraven in 1604 te Bergum. was een Noord-Nederlandse kunstschilder. Zijn naam komt voorin diverse spellingvarianten, waaronder ‘Cro(o)nenburgh’ en ‘Cro(o)nenburch’. Hij vervaardigde voornamelijk portretten.
Van Cronenburg behoorde tot een verarmde adellijke familie en moest van zijn schildertalenten
gebruikmaken om in zijn levensonderhoud te voorzien. Tot ca. 1580 was hij gemeentesecretaris
van Tietjerksteradeel. Van Willem van Oranje ontving hij een schadeloosstelling voor zijn door de
Spanjaarden geroofde bezittingen.
Van Cronenburg was werkzaam in de provincies Friesland en Groningen, maar bracht ook enige
tijd door in België, met name in Leuven en Antwerpen, waar hij het hier getoonde portret
vervaardigde van Katheryn of Berain, een invloedrijke adellijke vrouw uit Wales.

Diverse werken van Van Cronenburg bevinden zich in het Fries Museum.

Adriaen was getrouwd met Anna Catherina Verhagen, geboren rond 1450. Hun kinderen waren:

• Claas
• Lucas (studeerde in Groningen)
• Maria Anna, geboren rond 1480
• Gerrit Adriaens, geboren rond 1490 te Schagen
• Adriaen Klaasz. van Cronenburgh

Lucas Cronenburg

Over Lucas is heel weinig bekend. Hij werd ook “Inde drie Kroonen” genoemd en is ergens tussen 1475 en 1535 geboren. Over een relatie of echtgenote is ook niets bekend. Wel had hij een zoon:

• Gerrit Lucasz Croonenburg

Gerrit Lucasz Croonenburg

Geboren rond 1530 te Enkhuizen. Hij was in 1555 getrouwd Wybrich Olferts Dol, geboren rond 1540
Hun kinderen waren:

• Lucas, (Luijtje) geboren rond 1555
• Frederik
• Griet
• Kenau

Lucas Gerritsz Croonenburg

Werd ook Luijtje genoemd. Overleden in 1622. Lucas was lid van de Gecommiteerde Raad
Noord-Holland in 1589. Tevens Gemeenteraadlid in Enkhuizen: 1584-1622, 4 jaar Schepen )1555, ?, 1579, 1581). Hij was gereformeerd, maar later hervormd. Hij was 23 keer Burgemeester van Enkhuizen. Termijnen duurden destijds een jaar. Hij was Voogd, kerkmeester en diaken. Ook was hij schutterij-kapitein.

Lucas was ook bewindhebber van de OIC (Oostindische compagnie). Hij was mede-oprichter van de VOC (Vereenigde Oostindische compagnie) en bewindhebber daarvan van 1602-1622.

Lucas was getrouwd met Trijn Wouters. Zijn tweede huwelijk was op 28 juni 1579 met Dieuw Jacobs Brouwer. Met haar kreeg hij de volgende kinderen:

• Gerrit
• Wybrich
• Jacob
• Trijn
• Griet
• Gerrit
• Jacob
• Trijn
• Trijn
• Volcker
• Olfert
• Anna
• Mary

Anna Lucas Gerrits Cronenburg

Geboren 24 september 1581 te Enkhuizen, overleden 6 september 1607. Anna stond voornamelijk bekend als Anna Luytjes. Ze trouwde met haar neef Albert Albertsz Crol, die eerst met haar zus Mary getrouwd was. Hun dochter Ebeltje Alberts trouwde met Meynert Harmensz Pen.

De kinderen van Ebeltje en Meynert droegen de achternaam Crol en niet Pen. De afkomst van Meynert is niet bekend, waarom de kinderen de naam Crol droegen zal onzeker blijven.

• Albert, een zoon van Meynert en Ebeltje trouwde met Dirkje Hendriks.
• Hun zoon Hendrik trouwde met Trijntje Lucas.
• Hun zoon Jan trouwde met Grietje Klaas.
• Hun zoon Hendrik trouwde met Marijtje Gerrits.
• Hun zoon Gerrit trouwde met Trijntje Gerrits Faber.
• Hun zoon Hendrik trouwde met Anna Sarah van Vianen (geboren in Heerjansdam, ZH).
• Hun dochter Gerritje trouwde met Johan Philip Zwart in Enkhuizen. Op 23 maart 1868 werd hun zoon Hendrik Zwart geboren in Enkhuizen. Hendrik was stoker. Voor elektrische machines in fabrieken of wasserijen hun intrede deden hielden stokers stoommachines draaiende. Later werd gas gemaakt door gasstokers. Voor we het gas uit de bodem haalden werd het gas geproduceerd in gasfabrieken door water en stoom in ovens door verhitte kolen te jagen.  Zij die deze ovens bedienden werden gasstoker genoemd. Hendrik trouwde met Mietje Visser, geboren 14 augustus 1866 te Hoorn, NH.