In de stamreeks naar Boudewijn IV van Vlaanderen komt de naam Waldrada voor. Zij had verschillende kinderen met Lothar II van Lotharingen. Zij was de moeder van Bertha van Lotharingen. Geen geboortedatum, geen sterfdatum, maar wie was Waldrada dan? Daarvoor moeten we ietsje verder terug in de tijd, naar het begin van de achtste eeuw na Christus.

Europa belandt in roerige tijden als keizer Lodewijk I ‘de Vrome’ zijn enorme rijk tussen zijn zonen Lothar (I), Lodewijk II ‘de Duitser’ en Karel II ‘de Kale’ wil verdelen. Iedere zoon meent dat hij recht op meer heeft, zodat er een bloedige strijd tussen de broers ontstaat. Deze interne conflicten komen zeer ongelegen voor het Frankische rijk, want een gevaarlijke vijand klopt aan de deur. In de achtste eeuw ondernemen de Vikingen nog vredelievende handelstochten. Vanaf ongeveer 800 ondernemen zij echter gewelddadige plundertochten. In eerste instantie richten zij zich op Engeland, maar later volgt het vasteland van Europa. De desintegratie van het keizerrijk zet deur wagenwijd open voor de Vikingen.

Op 14 februari 843 tekenen de broers in Verdun een verdrag dat de basis vormt van het huidige Europa. Afgesproken wordt dat de broers het hun toegewezen koninkrijk autonoom mogen besturen. Er zal geen inmenging van een boven alle koningen verheven keizer zijn. Karel II ‘de Kale’ krijgt West-Franken, het latere Frankrijk. Lodewijk II ‘de Duitser’ krijgt Oost-Franken, het latere Duitsland. Lothar I, de oudste zoon, wordt koning van het tussengelegen land, het Imperium Romanum, of Middenrijk. Het land van Lothar I omvat de Karolingische bakermat, zodat Lothar I zich als enige keizer mag noemen.

Het Middenrijk: Lotharingen

Het Middenrijk van Lothar I strekt zich uit van de Noordzee tot de Middellandse Zee en is dus een merkwaardig langgerekt gebied, waarvan het noorden en zuiden weinig gemeen hebben.
Het eerste probleem waarmee Lothar I zich geconfronteerd ziet zijn de invallen van de Vikingen in Friesland. De voortdurende oorlogen met zijn broers hebben zijn slagkracht verminderd, zodat hij zich al in 841 genoodzaakt ziet enkele graafschappen aan Vikingen af te staan, in de hoop dat zij op hun beurt wel in staat zijn hun landgenoten tegen te houden.

Vlak voor zijn dood in 855 verdeelt keizer Lothar I zijn Imperium Romanum in drie koninkrijken voor zijn drie zonen. De oudste, Lodewijk II, krijgt het koninkrijk Italië en mag zich keizer gaan noemen. Lothar (II) wordt koning van het noordelijke deel van het Middenrijk. Karel, de jongste zoon, krijgt het koninkrijk Bourgondië en de Provence.

Lothar II volgt zijn vader dus op in het noordelijke deel van het Middenrijk. Een naam heeft dit gebied niet, dus wordt het, naar Lothar II, Lotharingen genoemd. Na de dood van Lothar II’s broer Karel van Bourgondië wordt diens gebied verdeeld tussen Lothar II en zijn broer Lodewijk II van Italië.

Lothar II’s regering staat in het teken van zijn kinderloze huwelijk met Theutberga van Glossinde, de dochter van hertog Boso I van Arles. In 857 wil Lothar II van haar scheiden, ten faveure van zijn maîtresse Waldrada.

Over de afkomst van Lothar II’s onwettige vrouw Waldrada bestaan meerdere theorieën. de meest gehoorde is dat zij de dochter van Radboud IV van Friesland zou zijn. 

Lothar II heeft bij Waldrada in 855 een zoon: Hugo (II). Bij Waldrada krijgt Lothar II nog vier dochters: 

• Gisela
• Bertha
• Ermengard
• Alberada

Aartsbisschop Hincmar van Reims is tegen de ontbinding van het huwelijk tussen Lothar II en Theutberga, net als paus Nicolaus I. Op verschillende synodes wordt de scheiding goedgekeurd en vervolgens weer afgekeurd, waarna Lothar II gedwongen wordt Theutberga weer als echtgenote aan te nemen. In 862 wordt Waldrada toch tot koningin gekroond en in 866 wordt zij geëxcommuniceerd. De nieuwe paus Hadrian II maakt op zijn beurt de excommunicatie ongedaan.

In 867 staat Lothar II de Elzas af aan Lodewijk II ‘de Duitser’, om zijn gunst met betrekking tot de erfopvolging van zijn zoon Hugo (II) te verwerven. Hugo (II) mag zich dan hertog van Elzas noemen, maar hij is ondergeschikt aan Lodewijk II. Hugo (II) van Elzas is zo de opvolger van overgrootvader hertog Hugo (I) van Elzas. In een laatste poging Hadrian II gunstig te stemmen reist Lothar II in 869 naar Rome. Het resultaat is dat Lothar II mag scheiden. Tot een huwelijk met Waldrada komt het helaas niet, want Lothar II sterft op de terugreis in Piacenza. 

Alle inspanningen ten spijt is het koninkrijk van Lothar (II) wegens gebrek aan een wettige opvolger aan verwarring ten prooi. Lothar (II) mocht eindelijk trouwen, waardoor Hugo (II) de wettige opvolger zou zijn en dus koning van Lotharingen. Nu krijgt Hugo (II) niets en wordt het koninkrijk verdeeld tussen Karel II ‘de Kale’ en Lodewijk II ‘de Duitser’.

De tweede dochter van Lothar II en Waldrada, Bertha van Lotharingen, zette de lijn naar Mietje Zwart-Visser voort.

Bertha van Lotharingen

(863-925), gravin van Arles en gravin van Toscane. Bertha was de tweede buitenechtelijke dochter van Lotharius II, koning van Lotharingen, en zijn concubine Waldrada. Ze stond bekend om haar schoonheid, temperament en moed. Ambitie, gekoppeld aan haar invloed, bracht haar echtgenoten in vele oorlogen.

Ze trouwde eerst met Bosonid Theobald van Arles, met wie ze kreeg:

• Boso van Lotharingen
• Hugo van Provence, later koning van Italië.

Haar tweede echtgenoot was Adalbert II van Toscane. Met hem kreeg Bertha twee zonen en een dochter:

• Guy
• Lambert
• Ermenhard

Deze twee zonen regeerden later beiden over Toscane. Guy’s minderjarigheid werd doorgebracht onder haar regentschap. Toen Hugo wilde trouwen met Marozia, de weduwe van zijn halfbroer Guy, probeerde hij de nakomelingen van zijn moeder bij haar tweede echtgenoot uit te roeien.

Bertha staat ook bekend om haar merkwaardige correspondentie met kalief al-Muktafi in 906, waarin ze zichzelf nogal groots beschreef als “Koningin van de Franken”. Bertha’s brief is interessant omdat ze weinig kennis lijkt te hebben van de politiek of cultuur van Bagdad, en om deze reden zijn details van haar correspondentie vastgelegd door een van de moslimkroniekschrijvers. Bertha streefde naar een huwelijksalliantie tussen haar en de emir van Sicilië, zich er niet van bewust dat al-Mukfati weinig invloed heeft op de Aghlabid-kolonie op Sicilië. Bovendien was de brief geschreven in een taal die onbekend was voor de vertalers van de kalief, en de bijbehorende geschenken (waaronder een veelkleurige wollen jas) die ongetwijfeld een vrijgevigheid van Bertha’s kant aangaven, hebben waarschijnlijk niet meer indruk op al-Muktafi gemaakt dan hun uniekheid.

Boso van Arles

(885-936) was de graaf van Arles (895-911 en 926-931, als Boso II) en Avignon (911-931), en markgraaf van Toscane (931-936). Hij was de jongste zoon van Theobald van Arles en Bertha, onwettige dochter van Lotharius II van Lotharingen.

Boso steunde de Italiaanse ontwerpen van zijn broer Hugo, de koning van Italië. Hugo reageerde door hem tot markgraaf van Toscane te benoemen toen hij Lambert in 931 afzette.

Boso was ook erg actief in Lotharingen, tegen Hendrik I van Duitsland. Hij werd uiteindelijk afgezet en gearresteerd in 936 om te worden vervangen door Hugh’s zoon Humbert.

Hij trouwde met Willa, dochter van Rudolph I van Bourgondië, en had twee dochters:

• Bertha of Gersenda, trouwde eerst met Boso van Provence en ten tweede met Raymond II van Rouergue
• Willa, getrouwd met Berengar II van Italië

Willa van Arles

(911-970) De vrouw en koningin-gemalin van Berengar II van Italië. Ze was de moeder van

• Adalbert
• Guy
• Conrad.
• Rozala
• Gerberga
• Gisela
• Bertha

Rond 930 trouwde Willa met Berengar II van Italië. Het huwelijk werd geregeld door Willa’s oom van vaderskant Hugh van Italië. Rond 940 leidde Berengar echter een mislukte opstand van Italiaanse edelen tegen Hugh. Daarna vluchtte hij naar het hof van koning Otto I van Duitsland.

In 950, toen Berengar tot koning van Italië werd gekroond, werd Willa zijn koningin-gemalin. Berengar hield Willa in hoog aanzien en wees haar zijn consors regni (partner in rule) aan.

Volgens middeleeuwse kronieken was Willa een kwaadaardige en gevaarlijke vrouw. Omdat Hugo haar ouders had gedood had Willa in ieder geval goede reden om hem te haten. Toen Berengar naar Duitsland vluchtte, reisde zij, hoogzwanger, in de winter door de Alpen om zich weer bij haar man in Duitsland te voegen. Zij zou Adelheid in haar gevangenschap hebben mishandeld. Ook zou ze een kapelaan die haar dochter opvoedde, als minnaar hebben genomen waarop Berengar hem heeft laten castreren. Ook zij werd in 963 naar Bamberg verbannen. Ze trad na het overlijden van Berengar in een klooster.

Toen Berengar in het begin van de jaren 960 vocht tegen Otto I, keizer van het Heilige Roomse Rijk, stonden Willa en haar zonen, Adalbert van Italië en Guy van Ivrea, vaak aan zijn zijde. Nadat Otto Berengar had afgezet, werden Willa en Berengar als gevangenen naar Beieren gebracht. Na de dood van Berengar in 966 trok Willa zich terug in een nonnenklooster in Bamberg, waar ze de rest van haar leven bleef. De datum van haar dood is niet precies bekend.

Rozala van Ivrea

(ook bekend als Rozala van Lombardije, Rozala van Ivrea of Susanna van Italië; c. 950–960 – 1003) was gravin-gemalin van Vlaanderen door huwelijk met Arnulf II van Vlaanderen, en koningin van de Franken door huwelijk met Robert II van Frankrijk. Ze was regent van Vlaanderen in 987-988 tijdens de minderjarigheid van haar zoon Boudewijn IV van Vlaanderen.

In 976 trouwde ze met Arnulf II, graaf van Vlaanderen (d. 987]. Bij de dood van haar man in 987 werd ze regentes voor haar jonge zoon. Ze verloor het regentschap het jaar daarop, toen ze opnieuw trouwde. Vlaanderen werd bedreigd door Frankrijk, en om deze dreiging te vermijden, regelde ze een huwelijk met de zoon van de koning van Frankrijk. Bij het huwelijk werd haar regentschap overgeleverd aan haar schoonmoeder, de grootmoeder van vaderskant van haar zoon, Mathilde van Saksen, gravin van Vlaanderen.

Op c. Op 1 april 988 trouwde ze ten tweede met de veel jongere Robert de Vrome (972-1031), de Rex Filius van Frankrijk; het huwelijk was geregeld door zijn vader Hugo Capet. Volgens het betwiste verslag bracht ze haar man Montreuil en Ponthieu als een bruidsschat, anderen beweren dat ze haar recht op dat gebied had nagedaan. Na haar huwelijk nam ze de naam Susannah aan en was ze de koningin-gemalin van de co-regerende koning Robert, onder de senior koning Hugh.

Vanaf 991/992 leefde het echtpaar in principe gescheiden, omdat ze geen goede relatie hadden en omdat Rozala te oud was geworden (rond 38) om meer kinderen te krijgen. Toen haar schoonvader in 996 stierf, verwierp Robert haar volledig, verlangend om in haar plaats met Bertha van Bourgondië te trouwen. Dat huwelijk was niet legaal vanwege te nauwe verwantschap, dus trouwde Robert voor de derde keer, in 1003, met Constance van Arles, die hem zeven kinderen baarde.

Rozala trok zich terug naar Vlaanderen, waar ze stierf en werd begraven. Robert behield de controle over haar “bijet”, of de rechten op het genoemde gebied.

Rozala was voor het eerst (976-987) getrouwd met Arnulf II, graaf van Vlaanderen. Ze hadden de volgende kinderen:

• Boudewijn IV, graaf van Vlaanderen (980-1035)
• Mathilda (d. 995)

Haar tweede huwelijk (988-996) met Robert II van Frankrijk leverde geen kinderen voort.