Het Geslacht D’Aspremont

Het Huis van Aspremont (of Apremont) is een oude familie van de Franse adel, waarvan de oorsprong in Lotharingen (Apremont-la-Forêt) ligt. De familielijn van Apremont-la-Forêt verdween in de veertiende eeuw, van de andere takken in de zeventiende eeuw, maar alle familielijnen begonnen in de achtste eeuw met Sigfridus I van Aspremont.

De eerste vermelding van de adelijke familie gaat terug tot de 12e eeuw, waar een schenkingsakte van de cisterciënzer abt Christophe Buntken uit 1131 Gobert d’Aspremont als wereldlijke getuige vermeldt. Gobert V d’Aspremont werd door koning Lodewijk IX (ook bekend als Saint Louis) benoemd tot adel, en zijn nakomelingen droegen later de titel van graven van Aspremont en Amblise et Dun. Het kasteel van Apremont werd in de 12e eeuw herbouwd door de heer van Aspremont-Briey op een geïsoleerde berg in de buurt van de stad Commercy, het was de hoofdstad van de baronie, die onder de jurisdictie van het bisdom Metzu viel. Dit gebied dat door de Aspremonts werd gecontroleerd, omvatte ongeveer 280 steden en dorpen.

De prinselijke lijn van de Amblisse (lager 1323) stierf uit aan het begin van de 15e eeuw.  De familie kwam in de jaren 60 van de 17e eeuw naar Hongarije in militaire dienst en later door het huwelijk van de keizerlijke generaal Ferdinand Gobert en Juliana Barbora Rákociová. 

  • Sigfridus I, Heer van Aspremont was gehuwd met Berthille van Metz. Zij waren de ouders van
  • Theobaldus I, Heer van Aspremont, die was gehuwd met Agnes van Barville. Zij waren de ouders van
  • Sigisfridus II, Heer van Aspremont (0752 – ?), die was gehuwd met Mathildis van Moselgau (0751 – ?). Zij waren de ouders van
  • Theobaldus II van Aspremont (0780 – 0827), die was gehuwd met Beatrix van Salm (0791 – ?). Zij waren de ouders van
  • Sigisfridus III van Aspremont (0830 – ?), die was gehuwd met Bertha van Briey. Zij waren de ouders van
  • Theobaldus III van Aspremont (0860 – ?), die was gehuwd met Elisabeth van Bolon (0865 – ?). Zij waren de ouders van
  • Odwinus van Aspremont (0903 – ?), die was gehuwd met Mechthilde De Grandpre  (0910 – ?). Zij waren de ouders van
  • Theobald IV van Aspremont (0945 – 0997), die was gehuwd met Lucrezia d’Ancona (0952 – ?). Zij waren de ouders van
  • Dolinus van Aspremont (0970 – 0997), die was gehuwd met Marguerite van Chimay (0978 – ?). Zij waren de ouders van
  • Albertus II Graaf van Aspremont (0992 – ?), die was gehuwd met Ida van Briey (0992 – 1045). Zij waren de ouders van
  • Arnold van Aspremont (1012 – 1061), die was gehuwd met Mechtilde van Heerlen (1009 – 1055). Zij waren de ouders van
  • Albertus III, Graaf van Aspremont (1040 – 1114), die was gehuwd met  Hedwige D’ Briey (1060 – 1128). Zij waren de ouders van
  • Arnold II, Kruisridder, Graaf van Aspremont (1080 – 1150), die was gehuwd met Helena Erve te Culemborg van Beusichem (1090 – 1141). Zij waren de ouders van
  • Adam, Eerste Heer van Bronckhorst (de Brunchorst) (1105 – 1141).

De heren van Bronckhorst verbleven vaak in Reckheim (Rekem aan de Maas) , het toenmalige Rekem. Het oudste wapen van Rekem bevat ook een leeuw, evenals die van Bronckhorst in gewijzigde kleuren. Van 1134-1335 verbleven zij er in het Kasteel d’Aspremont-Lynden, hiervoor was Arnold I van Aspremont de heer van Rekem. Arnold van Aspremont wordt reeds in 1108 vermeld als heer van Rekem.

Adam en Helena waren de ouders van Gijsbert I, Heer van Bronckhorst (1140 – 1189), die was gehuwd met Heylwiva van Rekem (1140 – ?). Zij waren de ouders van Wilhelm I, Heer van Bronchorst (1154 – 1126), die was gehuwd met Geertruid von Ahaus (1158 – 1248).

Geertruid von Ahaus was de achterkleindochter van Bernhard I van Diepenheim. Bernhard I was afkomstig uit de heerlijkheid Diepenheim in het voormalige onderbisdom Utrecht en een deel van het graafschap Geldern. De afkomst van het geslacht van Diepenheim is niet bekend. Bernhard bouwde in opdracht van Lothar von Supplingburg, hertog van Saksen en later keizer, een kasteel in de omgeving van het huidige Ahaus. Dit gebeurde in de jaren 1115 tot 1125 met de bouw van het “Haus an der Aa” ongeveer op de plaats waar nu de waterburcht Ahaus staat. Bernhard kreeg de Heerlijkheid Ahaus door de keizer van Het Heilige Romeinse rijk toegewezen als dank voor zijn bewezen diensten aan de keizer. De Heerlijkheid Ahaus strekte zich uit over delen van het westelijke Münsterland en het Emsland. Veel boerderijen in de omgeving van Ahaus behoorden tot de heerlijkheid Ahaus.

Kasteel Ahaus met kasteeltuin

In 1177 werden de burcht van Diepenheim en de burcht van Ahaus door Herman II, bisschop van Mümster, verwoest. Dat was een represaille voor een inval van Johan I van Ahaus in het gebied van de vorstbisschop van Münster in 1176, terwijl de Diepenheim, had zichzelf in het midden van de 12e eeuw de naam “von Ahaus” gegeven. Johan I was de zoon van Lifhard Ondanks deze vereffening werd de Burcht van Diepenheim door Johan I op een andere plaats herbouwd. Deze burcht werd in de 17de eeuw vervangen voor het huidige kasteel van Ahaus. De kasteelnederzetting voor het kasteel groeide geleidelijk uit tot een gemeenschap met juridische kwaliteit (een eigen rechter in 1353). In 1391 kreeg Ahaus stadsrechten en in 1389 een accijnsprivilege.

 Wilhelm I Van Bronckhorst

(eerste vermelding 1191/95-1226) was vermoedelijk heer van Bronckhorst, hoewel hij nooit als zodanig wordt vermeld. In de literatuur wordt vermeld dat Gijsbert I waarschijnlijk twee zonen heeft: Gijsbert (II) en Willem (I). Wanneer graaf Otto I van Gelre in 1191 stadsrechten aan Zutphen schenkt, getuigen Gijsbert II samen met een van naam onbekende broer. Of die onbekende broer dezelfde is als Willem I zal wel voor altijd duister blijven.

Willem I’s broer Gijsbert II overlijdt al spoedig na die eerste getuigenis in 1191 en in ieder geval voor 1196. Onbekend is of Gijsbert II zich heer van Bronckhorst en/of Rekem noemt en of Willem I hem dan als zodanig opvolgt.

Gezien de tijdspanne waarin Willem I voorkomt (1190-1226), worden er veel jaren door twee generaties overbrugt. Zijn vader wordt al in 1140 genoemd en Willem I overlijdt maar liefst 86 jaar later. Het is goed mogelijk dat er een generatie zoek is. Een andere mogelijkheid voor het inpassen van een extra generatie is dat de eerste generaties misschien te vinden zijn onder een andere familienaam. De Bronckhorster familie komt nu als hoog adellijke familie uit de lucht vallen en spelen van meet af aan een belangrijke rol in de middeleeuwse maatschappij, maar hun herkomst is onbekend.

Willem I treedt bijvoorbeeld op als graaf van Salland, weliswaar in leen van Gelre, maar toch zegt dit iets over Willem I zijn hoge status. Het vermoeden rijst dat er een band bestaat met de graven van Goor, waarvan de eerst bekende heer ook Willem (1094-1108) heet. Saillant detail is dat de zonen van Hugo van Goor, graaf van Twente en voogd van Utrecht (1118-1145), zijn zonen Willem (II) en Giselbert (I) noemt. Willem komt dan voor de tweede keer in die familie voor, maar Giselbert voor de eerste keer.

Willem I komt in de bronnen uitsluitend voor als getuige voor de graaf van Gelre. Naast voornoemde aanwezigheid bij de schemnking van stadsrechten aan Zutphen komt Willem I in 1200 zonder broer voor. In dat jaar bevestigt bisschop Dirk II van Utrecht het klooster Betlehem in zijn bezittingen. In hetzelfde jaar is Willem I aanwezig bij de tekening van de vrede tussen Gelre en Brabante en in 1203 komt hij nogmaals voor.

In 1207 ondertekent Willem I mede een schenking van graaf Gerhard V van Gelre voor het zieleheil van diens vader. In 1212 is hij bij de beslechting van een geschil aanwezig en 14 jaar later bij een ander geschil.

Willem I huwt Geertruid, een dochter van Gerhard II van Lohn. Zij is weduwe van een heer van Ahaus. Het paar krijgt drie kinderen:

  • Gijsbert (III)
  • Hendrik
  • Helena.

Hendrik is in 1235 opgetekend als kanunnik in Zutphen. Willem wordt ook geestelijke en treedt op als proost van Oldenzaal. Over het leven van Willem I’s dochter Helena is niets opgetekend. Gijsbert III komt in de bronnen voor als heer van Rekem, zodat het in de lijn der verwachting ligt dat Willem I ook heer van Rekem zal zijn geweest, ook al wordt hij niet als ‘heer’ in de bronnen vermeld. Na 26 januari 1226 wordt niets meer van Willem I vernomen, zodat hij vermoedelijk in of kort na dit jaar zal zijn overleden. Gijsbert III volgt hem op.

  • Wilhelm I van Bronchorst en Geertruid von Ahaus waren de ouders van Gijsbert III, Heer van Bronchorst (1183 – 1241), die was gehuwd met Kunigonde van Oldenburg (1187 – 1260). Zij waren de ouders van
  • Willem II van Bronckhorst (1221 – 1292), die was gehuwd met Irmgard von Randerath (1225 – 1287). Zij waren de ouders van
  • Gijsbert IV van Bronckhorst (1245 – 1315), die was gehuwd met Elisabeth von Steinfurt (1261 – 1347).

Gijsbert IV van Bronckhorst en Elisabeth (Lisa) von Steinfurt verdienen extra aandacht. Lisa von Steinfurt is namelijk de dochter van Bernhard Zur Lippe III en Sophie von Ravensberg. Deze Bernhard – geboren in 1194 in Lippe, Duitsland – was via zijn dochter directe voorouder van Mietje Visser en haar nageslacht. Via zijn zoon Bernhard zur Lippe IV is hij ook de directe voorvader van Bernhard Leopold Frederik Everhard Julius Coert Karel Godfried Pieter, geboren in 1911 te Jena, Duitsland. Deze Bernhard is beter bekend als Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard, prinsgemaal van Hare Koninklijke Hoogheid Koningin Juliana der Nederlanden.

Door Eric