De Hugenoten, Franse vluchtelingen
De Hugenoten waren Franse protestanten, aanhangers van de leer van Johannes Calvijn. Van de 16e tot en met de 18e eeuw vormden zij een minderheid in Frankrijk. Eerst leek samenleven met de Franse katholieken mogelijk: het Edict van Nantes (1598) gaf de hugenoten beperkte rechten en bescherming.
Maar koning Lodewijk XIV wilde religieuze eenheid in het land en trok in 1685 het edict in. ‘Un roi, une loi, une foi.’ Eén koning, één wet, één geloof. Zo kwam aan alle geloofsvrijheid een einde. Protestantse kerken werden gesloten of vernietigd, predikanten verbannen. Bekering tot het katholicisme was verplicht, uitwijken naar het buitenland werd verboden. Honderdduizenden Hugenoten sloegen vervolgens toch op de vlucht. Ongeveer 50.000 tot 75.000 Hugenoten vluchtten naar Nederland.
De hugenoten waren overwegend hoogopgeleid en ambachtelijk geschoold. Ze kwamen uit hugenotensteden als La Rochelle en brachten kennis en expertise mee. De hugenoten integreerden snel in de samenleving. Hun kinderen leerden Nederlands en na een paar generaties verdween het Frans grotendeels uit het dagelijks leven. Toch bleef hun invloed voelbaar. Verschillende Franse achternamen herinneren aan hun aanwezigheid. De naam Lancé is zo’n naam.
Lambertus Lancé
Geboren rond 1670 te Utrecht, aldaar overleden op 12 mei 1720. Wie zijn ouders waren is onduidelijk. Wel is bekend dat zij katholiek waren. Veel Hugenoten deden in die tijd alsof zij katholiek waren, om vervolgimg te voorkomen. Waarom dat bij hun aankomst in het overwegend protestantse Utrecht niet is veranderd heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat de Fransen Europese buurlanden veroverden. Ook de Republiek der Vereenigde Nederlanden werd later veroverd. Dat maakte het veiliger om katholiek te blijven.
Lambert was timmerman van beroep. Op 7 juli 1694 trouwde hij met Annichjen Gerrits van Loenen. Na hun huwelijk woonden Lambertus en Annichjen in het “Croonspoortje agter Clarenburgh”. Op die lokatie, omschreven als een steegje, stonden 17 huisjes die eigendom waren van het Barbara en Laurentius Gasthuis.
In een inventarisatie wordt ‘Lambert Lantche’ als één van de negen personen genoemd die “yeder jaerlijckx vijff sacken turf en eene gulden tien stuyvers aen gelt genieten”. Zijn vrouw wordt in het betreffende stuk niet genoemd. Bij zijn overlijden in 1720 laat Lambertus (Lansé) zijn vrouw en mundige (meerderjarige) kinderen achter in het “Croonspoortje”.
De kinderen van Lambertus en Annichjen waren:
- Petrus (Pieter)Lancee
- Petronella Lancé
Petrus Lancé
Geboren rond 1695 in Utrecht, overleden op 4 augustus 1769 in Utrecht. Zijn roepnaam was Pieter en hij was Timmermansknecht. Hij trouwde op 18 mei 1720 met Catharina de Wit.
Pieter Lance, de zoon van Lambertus, woonde in ieder geval nog tot 1738 in het Kroonpoortje. Toen zijn vrouw Catharina Maria de Wit overleed, liet zij minderjarige kinderen na. Voor de kinderen moest daarom een voogd worden aangesteld.
“Den 19 September 1738. Pieter Lansee ter Momboircamer ontboden sijnde tot het presenteeren van een voogd over sijn onmondige nagelaten kinderen aen Catharina de Wit sijn overleeden huijsvr(ouw) in egte verweckt met naemen Lambertus, Jacobus, Jan, Aletta en Annigje Lansee verclaerde tot voogdesse versogt te hebben der kinderen grootmoeder Paternel Annigje van Loenen wed(uwe) van Lambertus Lansee, die meede comparerende verclaerde de voor(schreven) voogdije te accepteren en aen te neemen.”
Na het overlijden van Catharina trouwde Pieter met Maria Crommaeker. Zij woonde ook in het Kroonpoortje. Aangezien zij protestant was en Pieter “Oud Katholiek” werd in de marge van de inschrijving in het huwelijksregister vermeld dat de bruidegom “paaps” is.
Van Pieter is niet veel bekend. Uit een persoonsregistratie in het kader van de “Liberale gifte” in 1747 blijkt dat hij dan werkzaam is als timmermansknecht. Pieter woont op dat moment in de Strosteeg. Bij zijn overlijden in 1769 woonde Pieter in het Steegje op het oude Kerkhof bij de Botmarkt.
Pieter en Catharina hadden de volgende kinderen:
- Lambertus Lancé 1721-1782
- Jacobus Lancé 1723-1801
- Adolphus Lancé 1725-1729
- Joannes Lancé 1728-1803
- Onbekend 1729-1729
- Aletta Lancé 1730-1752
- Anna Lancé 1732-????
- Cornelis Lancé 1747-1747
Joannes Lancé
Geboren 20 februari 1728 in Utrecht, overleden 8 januari 1803. Zijn roepnaam was Jan. Jan werd oud-katholiek gedoopt, maar overleed als Nederduits Gereformeerde. Op 10 oktober 1761 trouwde hij te Utrecht met Cornelia van Gemeren. Zij kregen de volgende kinderen:
- Jacobus Lancé1762-1817
- Joanna Lancé 1763-????
- Petrus Lancé 1764-1815
- Hendricus Lancé 1767-1835
- Joannes Lancé 1768-????
Hendricus Lancée
Geboren rond 31 maart 1767 in Utrecht, overleden op 30 april 1835. Zijn roepnaam was Hendrik en van beroep was hij wagenmaker.
Op 27 Juli 1793 trouwde hij in Utrecht met Petronella Geertruyd Kegel. Hun kinderen waren:
- Joannes Lancée1796-1796
- Henricus Lancée1797-1857
- Maria Lancée1799-1847
- Joannes Lancée1802-1880
- Cornelia Lancee 1805-1836
- Hendrica Lancee 1809-1870
Hendrica Lancee
Geboren op 16 mei 1809 te Utrecht, overleden op 13 jul 1870 te Maarsseveen, Utrecht. Zij is op 27 mei 1835 te Utrecht getrouwd met Cornelis Vendrik. Hun kinderen waren:
- Hendrica Wilhelmina Vendrik
- Wilhelmina Petronella Vendrik
- Petronella Johanna Wilhelmina Vendrik
- Cornelis Hendrikus Vendrik
- Thonia Alida Vendrik
- Wilhelmus Anthonius Vendrik